Asli oting Turkistonmidi?
Shunday qolsang qashqir yermidi?
Bo’ldi o’zbek, qirg’iz, qozoq, deb,
Ag’yor seni qo’shil dermidi?

O’zbek, qirg’iz, qozoq – sartimsan,
Uyg’ur, totar, turkman – turkimsan,
Tojik – og’am, ozor – O’g’uzsan,
Bir Onadan tarqagandirsan.
Qadding ko’tar, Ona Turkiston!
Yillar o’tar, qara, Turkiston!

Orol qani, toshqin soy qani?
Yer ostingda gazu moy qani?
Qayot ketdi bor oltinlaring?
Tanang uzra dardsiz joy qani?
Qadding ko’tar Ona Turkiston!
Yillar o’tar, qara, Turkiston!

Seni asli iymoning butun,
Iymon ahli sitmagay yurtin,
Ko’z oldingdan tarqasin tutun,
Go’ro’g’lilar minsin Girotin.
Qadding ko’tar, Ona Turkiston!
Yillar o’tar, qara, Turkiston!

1992

Oning nash’asidan bo’lib bedarang

Solay shumi g’avg’o jahon ahliga,

Ne Rusu, ne Rumu, qolsin ne Farang

Оллохимнинг бандаси сизга не булди?
Гам гусса чекмокдасиз, калбга не булди?
Кузлар ёшга тулибди, нурга не булди?
Тинчингиз ёкатибсиз, рухга не булди?

Узга юртда яшамок осонмас албат,
Узга тилда суйламок дилга хуш ёкмас
Узга ерда яшаб фирог чекканда,
Уз рухинг жиловлаб яшаш осонмас.

Эслаб она юртинг багринг яйрайди,
Жаннат иси келгандек дилинг яйрайди,
Сабирга таяниб кунинг утганда
Висолни согиниб рухинг яйрайди.

Муссофир булганлар асли мусулмон,
Она – юрт кадрин билгай – хакикий углон!
Магрур юргинг уксимасин калб, эзилмасин рух
Бу кунлар тезда утиб кетади!
Шод хуррам кунлариз етиб келади!

(Muallifi nomalum)

Bir g’amzadadurmenu parishondurmen.

Ne dinning ishin qildimu ne dunyoning,

Yo Rab, netay, o’z ishimga hayrondurmen!

Zahiriddin Muhammad Bobur

Ўзга дунё қидириб…

Ўзимнинг оламим бир четда қолиб
Ўзга дунёларда яшамоқдаман.
Гоҳ узоқ қоламан ўйларга толиб,
Нимага қайтмайман ўзимга ҳамон?

Турли сарҳадлардан турфа дунёлар,
Янада сирлироқ кўринар қалбга…
(Бир юлдуз чақнаса бири йўқолар)
Кўнгил хоҳишини буюрманг айбга.

Аждодлар юртига кетаман гоҳи,
Бир миллат ҳақида ичдан куяман.
Букун ёшларининг нима гуноҳи,
Барини бир зумда дилдан туяман…

Улар чун Навоий бегона бир зот,
Ҳайёмдан рубоий ўқишмас тунлар.
Фузулий ғазалин этишмайди ёд,
Машрабни осгандан сўрашмас хунлар.

Чўлпон, Қодирийдан топишмайди ранг,
Муқимий Фурқатни эслашмайди бир.
Китоб қўлга олмас, минг сўкиб, терганг,
Барига айбдор “бечора тақдир”…

Келажак авлодлар олами томон,
Кейин хорғин тарзда юраман ҳафа.
Менга дуч келади сўнгсиз оломон,
Четроққа чиқаман айни шу даъфа.

У асло халқ эмас – бир гурух, бир тўп,
Қайга етакласа, кетар мақсадсиз.
Уларга боқаман сиқилиб, ёниб,
Қўрқаман, қолмаса саводсиз, хатсиз…

Ҳақиқат изласам айбдорман бугун,
Маломат тошлари “келар” номимга.
Шундан ўзим маюс, кўзларим ғамгин,
Шундан қайтолмайман ўз дунёимга…

Iymonimga

Vulqon – yaram tilib chiqqan qaynoq qon,

Yomg’ir – bag’rim tubin yuvgan achchiq yosh.

Ko’lmak – pokligini unutgan vijdon,

Ufq – xazon bo’lgan bechoram-bardosh.

Borlig’im bo’shliqdir, to’ldirgin meni…

Tanam – hissiyotlar tark etgan makon,

Qalbim – tiriklikka befarq bo’lgan tosh.

G’ururim – dashtlarda adashgan karvon,

Ongim – yorug’ligin yo’qotgan quyosh.

Borlig’imdir zulmat, nur bo’lib kelgin…

Menga bu kabi harakatlar g’alati ko’ringandi. Lekin, keyin o’qigan ma’lumotlarga asoslanib o’ylab ko’rsam, Najib Fozilning o’ziga bu qadar ishonishi nafsidan emas, balki imonidan va Alloh unga buyuk mas’uliyat va shu mas’uliyatga loyiq qobiliyat berganligini idrok qilishdan kelib chiqqan ekan.

Najib Fozilning “Cho’lga yoqqan nur” kitobining birinchi sahifasida muallifning qisqa bir iltijosi bor. Bu yerda Najib Fozil Alloh’dan o’ziga ilm, hikmat, dunyo sirlarini bildirishni, til va adabiyot qonunlarini komil o’rgatishni va insonlarga din-dunyo mohiyatlarini eng go’zal tushuntiraoluvchi qilishni va boshqa yana bir necha juda katta istaklarni so’raydi. Lekin butun bu fazilatlarni shoir o’zini buyuk ko’rsatish uchun, nafsi uchun so’ramaydi. Aslida, shoiri shunday duo qiladi “fikrda, san’atda, tushunishda, tushuntirishda, topishda, tutishda, tarqatishda, to’plashlikda va nihoyat, yashashga arziydigan hayot o’lchovlar/qadriyatlarini billurlashtirishda dunyoning eng buyuk insoni bo’lishni hohlardim; (buni) nafsim uchun emas, faqatgina U’ning (Muhammad s.a.w.) ummatining eng past fardiga ulashtirilgan layoqat hissasini va ustunlik darajasini ko’starmoqlik uchun”.

Yana boshqa bir buyuk olim haqida yozilgan kitobda, kitob mualliflari: “biz bu kitobda olimning bazi sifat, hayotiy tajribalarini misol qilip keltirsak, kibr va riyoga o’xshap tuyulishi mumkin. Zotan olimning ham xabari bor edi bu masaladan. Lekin, biz bu kitobda faqatgina olimning imoni va ilmi yuzasidan Alloh bergan ne’matlaridan bazilarini zikr qilishga qaror qildikki, Alloh yo’lida ixlos bilan hizmat qiluvchi insonlarning darajasini insonlarga bildiraylik. Bu albatta oddiy zamonda qilinadigan ish emas, lekin mana bir necha o’n yillardan beri islomga nodo’st bo’lgan insonlar qo’lida bo’lgan matbuoat sun’iy ravishda islomdan, imondan, ahloqdan yiroq bo’lgan har qanday insonlarni maqtab, xuddi taqlid qilishga mos shaxslardek gazeta, kino televizorlar orqali targ’ib qilip kelyapti. Shunday vaqtda biz ham haqiqiy fozil shaxslarimizni musulmon yoshlarimiz bilip tanip, ergashishlari uchun ma’lum bir miqdorda ularning hayotlaridan o’rnak oladigan, ta’sir qildigan lavhalar haqida yozip targ’ib qilishimiz kerak” degan xulosaga kelishgan ekan.

Yo’q esa olg’ay boringni, qilmay hech kim so’roq.

Yer yuzi o’zgardi ammo, o’zgarish bizda yo’q,

Sindi Turkiston elining boshida yuz ming tayoq.

 Och ko’zing Turon eli, zing’ir bo’lur qo’ychibon,

Bormi bu  yongliq ulon, payqab qara boshdin oyoq!

Har o’g'il voris bo’lur qolgan otaning moliga,

Bo’ldi Turkiston elining vorisi yuzsiz qaroq.

Mol egasidur qaroqchilar bu ajoyib ishga boq!

Baxt ochilmas ul kishilar, kim erur ilmsiz,

Ilmsizlar xor bo’lur hohi qarodur, hohi oq.

Qaysu millat ustidin hokimlik etsa boshqalar,

Bu kabi xorlik hayotdan o’lganidir yaxshiroq.

Ilmu iymon ikkisidun bahralik bo’l ey o’g'il!

Bu ikkovlon birla olg’aysan qo’lingga shamchiroq.

Alixonto’ra Sog’uniy

Bir dam baloyi ishqdan etma judo meni