Davlat va jamiyat
Dard, azob, iztirob ( davomi)…
Albatta bu fikrlar, bunday guruhlarga ajratishlar faqatgina hayolimda paydo bo’lgan sun’iy chiziqlar xolos. Bazi holat, tushunchalarni yaxshiroq tushunish uchun o’zimiz uchun shunday to’laligicha qamrab olishga kuchimiz yetmagan voqelikni ba’zi jihatlarini chegaralab, aniqlashtirib beradigan sun’iy chiziq, fikriy qurilmalarga ehtiyoj sezamiz. Bu olatlar sun’iy bo’lganligi uchun ham har doim shaxsiy va nisbiy bo’lib qoladilar. Shuning uchun haqiqiy hayotda voqeliklar har doim ham ushbu qoliplarga mos tushavermaydi.
Masalan, Majnunlarni birinchi guruhga kiritamizmi yoki ikkinchi guruhga? Ular ham no-ixtiyoriy ravishda, o’zi kutmagan holatda bir boqish, bir so’z, bir e’tirof bilan oshiq bo’lib qoladilar va bir umr dard-azob ichida o’tadilar. Bunday insonlarning ko’plari dard orqasida halok bo’ladilar. Shuning uchun ham ularni birinchi guruhdagilar qatoriga kiritib qo’yishga shoshilasan. Lekin majnunning hikoyasi asrlar davomida minglab insonlarning qalbida sevgi, go’zallik, yorga sadoqat, yorga intilish kabi go’zal tushunchalarning shakllanishiga sabab bo’lib kelyapti. Buning ustiga Majnun ham tanlash huquqiga ega bo’ldiku: yoriga uchrab dardiga nuqta qo’yish imkoniyati hosil bo’lgan onda, o’z ixtiyori bilan “Layli sen emassan!” deb azob so’qmoqlarini tark qilmadiku! Buni endi qaysi guruhga qo’shamiz?
27Jul2007 | Iqbol | 3 comments | Continued