Davlat va jamiyat

post thumbnail

Muhammad Iqbol Payg’ambarlik haqida

” Arabistonlik Muhammad eng yuksak osmonga (me’roj nazarda tutilyapti) chiqdi va undan qaytip keldi. Xudoga qasamki agar men o’sha nuqtaga yetganimda hech qachon qaytip kelmagan bo’lardim». Bu so’zlar buyuk avliyo Gangoh’lik Abdulquddusga tegishli. Agar butun sufiy adabiyotini varaqlap chiqqanimizda shu jumlalar kabi paygambar ongi bilan mistik ong o’rtasidagi farqni shu qadar aniqlik va noziklik bilan [...]

5Aug2007 | | 0 comments | Continued
post thumbnail

Avloniy ahloq haqida

Vatandoshimiz Abdulla Avloniy “Turkiy Guliston yoki Ahloq” asarining boshida ahloq va tarbiyani quyidagicha tasvirlaydi:   AHLOQ Insonlarning yaxshilikg’a chaqirg’uvchi, yomonlikdan qaytarg’uvchi bir ilmdur. Yaxshi hulqlarning yaxshiligini, yomon hulqlarning yomonligini dalil va misollar ila bayon qiladurg’on kitobni ahloq deyilur. Ahloq ilmini o’qub, bilub amal qilgan kishilar o’zining kim ekanini, Janobi Haq nima uchun halq qilganini, yer [...]

5Aug2007 | | 0 comments | Continued
post thumbnail

Wallerstein va zamonaviy bilimlar: Ijtimoiy fanlar

Ijtimoiy fanlar Tadqiqotlari o’tgan zamonga cheklanib qolgani uchun, tarixchilar davlatlarning zamonaviy muammolarini tahlil qilishlari uchun yetarli darajada ma’lumotlarga ega emasdilar. Siyosatchilarni esa bugungi kunni yaxshiroq tushunishga ehtiyojlari bor edi. Ayni mana shu maqsad sababli yangi bilim sohalari dunyoga keldi. Ularning ichida uchta asosiylari : iqtisodiyot, siyosatshunoslik va jamiyatshunoslik. Lekin, nimaga tarixni o’rganish uchun bitta soha kifoya [...]

4Aug2007 | | 0 comments | Continued
post thumbnail

Wallerstein va zamonaviy bilimlar: Tarixshunoslik haqida

Shunday qilib, 19 asrdan boshlab aniq fanlar fakultetlari turli bo’limlarga bo’lindi: fizika, kimyo, geografiya, astronomiya, zooligya, matematika, vh. Gumanitar fanlar ham turli ixtisosliklarga bo’lindi: falsafa, mumtoz adabiyot ( yunon adabiyoti, lotin adabiyoti, vb.) san’at tarixi, musiqashunoslik, xorijiy tillar, vh. Bu murakkablikka qaramasdan, mushkul savol o’rtaga chiqdi: ijtimoiy voqelikni qaysi fakultet o’rganadi? 1789 yilgi Fransiya Inqilobi [...]

4Aug2007 | | 0 comments | Continued
post thumbnail

Wallerstein va zamonaviy bilimlar: Aniq fanlar va gumanitar bilimlar

Immanuel Wallerstein yashab turgan zamonamizni, bizni o’rab turgan ijtimoiy-siyosiy sistemalarni ochiq va ravshan tushuntirib bera oladigan sanoqli jamiyatshunoslardan biri hisoblanadi. « World-Systems Analysis- An Introduction » – « Dunyo-sistemalari tahlili : Muqaddima» kitobida, Wallerstein hozirgi kunimizda dunyo fenomenlarini tahlil qilish va insoniyatning turli muammolarini yechish uchun ishlatiladigan tarix, siyosatshunoslik, iqtisodiyot kabi fanlarni kelib chiqish tarixini [...]

3Aug2007 | | 0 comments | Continued
post thumbnail

Tanazzul sabablari

Mualliflardan biri bugungi islom olamining tanazul sabablari haqida shunday yozadi: Men bu zamon va zaminda, basharning hayoti-ijtimoiya madrasasida dars oldim va bildimki: Ajnabiylar, Yevropaliklar taraqqiyotda kelajakka qarab juda tezlik bilan ilgarilab borayotganlari bilan birga, bizni (musulmonlarni) moddiy jihatdan to’xtatib qo’ygan va ravnaqni oldini olib kelayotgan oltita kasallik mavjuddir. Bu kasalliklar quyidagilardir: 1. Umidsizlikning ichimizda keng [...]

1Aug2007 | | 0 comments | Continued
post thumbnail

Baudrillard va Debord jamiyat haqida

2007 yilda gazeta sahifalarini band qilgan hodisalardan biri fransuz faylasufi va sotsiologi Jean Baudrillard’ning vafoti bo’ldi. Baudrillard’ning asarlari oddiy o’quvchi uchun ancha qiyin hisoblanadi. Shunday bo’lsa ham asarlaridan “La Société de Consommation” – “Iste’mol qiluvchi jamiyat” nomli kitobi diqqatini tortgandi. Bu kitobga qo’shimcha ravishda boshqa bir fransuz ijodkori guy Debord’ning « La Société de spectacle [...]

31Jul2007 | | 0 comments | Continued
post thumbnail

Najib Fozil va “Soxta Qahramonlar”

Rahmatli shoir va ustoz Najib Fozil (Necip Fazil Kisakürek, 1904-1983) nafaqat 20 asr Turkiyasining balki butun turk adabiyotining eng buyuk shoirlaridan biridir. Imon va Alloh muhabbatining kuychisi bo’lgan nafis va xassos qalbli bu inson turk sheriyatini yuqori cho’qqilarga olip chiqqan ijodkorlardandir. Hattoki ba’zi marosimlarda unga « Shoirlar sultoni » deb hitob qilingani ta’rif etiladi. U sheriyatga shunday [...]

27Jul2007 | | 1 comment | Continued
post thumbnail

Davlat va Jamiyat

Davlat va jamiyat Hammamiz bilamizki jamiyat hayotining ravon davom etishi va rivojlanishi uchun davlat juda muhim hatto asosiy ro’l o’ynaydi. Shuning uchun fuqarolar, ayniqsa to’liq fuqarolik xuquqlaridan foydalanishni boshlovchi yoshlar uchun davlat mohiyatini yaxshi tushunip yetish alohida bir ahamiyat kasb etadi. Quyida davlatning ta’rifidan emas, balki davlatning jamiyat va fuqarolarga bo’lgan aloqasi va vazifa-burchlari haqida [...]

27Jul2007 | | 0 comments | Continued
post thumbnail

Ma’rifat nima – Immanuel Kant

Emmanuel Kant, Qu’est-ce que les Lumières ? ( What is the Enlightenment ?), Konigsberg, 30 september 1784 Emmanuel Kant, M’arifat nima ?¨ Ma’rifat bu insonning o’zi sababchi bo’lgan qaramlik holatidan chiqishidir. Qaramlik holati bu boshqasining yordamisiz o’z ongidan foydalana olmaslikdir. Qaramlik holatining sababchisi o’zimiz bo’lamiz. Chunki bu holat ongimizning yetishmasligidan emas, balki bu ongimizdan boshqasining [...]

27Jul2007 | | 1 comment | Continued